Een gemeentemedewerker wil tweede Pinksterdag werken en een andere religieuze of culturele feestdag vrij zijn. Een losse afspraak met de leidinggevende is dan kwetsbaar: roosterplanning moet weten dat op de oorspronkelijke feestdag geen toelagen gelden, terwijl de gekozen vrije dag niet automatisch kan worden verschoven bij ziekte. Richt daarom één controleerbare aanvraagroute in voor keuze, bezetting, rooster en salarisverwerking.
feestdag ruilen gemeente tweede paasdag tweede pinksterdag verzoek rooster toelage registreren organiseren
Bekijk de inhoudelijke domeingrensWat de bronnen laten zien
Artikel 6.6 van de Cao Gemeenten 2025–2027 geeft werknemers sinds 1 januari 2026 de mogelijkheid om tweede Paasdag en/of tweede Pinksterdag om te ruilen. De vervangende feest- of herdenkingsdag moet verband houden met religie, culturele achtergrond, nationaliteit of levensovertuiging. Het gaat dus niet om een vrij te kiezen extra vakantiedag en ook niet om het verplaatsen van alle in de cao genoemde feestdagen.
De cao stelt drie voorwaarden. Na de ruil gelden bij werken op tweede Paasdag of tweede Pinksterdag geen toelagen. Wordt de werknemer ziek op de gekozen andere feest- of herdenkingsdag, dan kan die vrije dag niet op een andere datum worden gepland. Ten slotte kan een aanvraag alleen worden gehonoreerd als de bedrijfsomstandigheden en de functie dat toelaten. De cao geeft daarmee ruimte voor een individuele keuze, maar laat de werkgever vooraf beoordelen of de gemeentelijke dienstverlening en bezetting uitvoerbaar blijven.
Dezelfde cao bepaalt dat werknemers op de overige aangewezen feestdagen verlof met behoud van salaris en salaristoelagen hebben. De ruilbepaling is een specifieke uitzondering voor twee dagen. Zij verandert niet stilzwijgend lokale sluitingsdagen, bestaande verlofsaldi of de regels voor werk buiten het dagvenster. HR moet daarom vastleggen welke cao-route wordt gebruikt in plaats van de aanvraag als regulier vakantieverlof te boeken.
Een toegekende ruil heeft gevolgen voor meer dan de kalender. De oorspronkelijke feestdag wordt een geplande werkdag zonder de feestdagtoelagen waarop de ruilbepaling ziet. De vervangende dag wordt de afgesproken vrije dag. Rooster, tijdregistratie en looncode moeten dezelfde twee datums en dezelfde beslissing bevatten. Anders kan de medewerker tegelijk ten onrechte een toelage ontvangen en op de vervangende dag als afwezig zonder geldige grond worden geregistreerd.
Praktijkkeuze: gebruik één aanvraag met twee datums
Laat de werknemer aangeven welke tweede Paasdag of tweede Pinksterdag wordt geruild, welke andere feest- of herdenkingsdag daarvoor in de plaats komt en welk verband met religie, culturele achtergrond, nationaliteit of levensovertuiging wordt ingeroepen. Vraag niet om meer persoonlijke informatie dan nodig is om de cao-route te beoordelen. Leg ontvangstdatum, beslissing en motivering vast en geef de medewerker een bevestiging met beide kalenderdatums.
Praktijkkeuze: toets functie en bezetting vóór goedkeuring
Laat de leidinggevende en planner vooraf vaststellen welke werkzaamheden op de oorspronkelijke feestdag beschikbaar zijn, welke toegang of ondersteuning nodig is en of de vervangende vrije dag in het team kan worden opgevangen. Een algemeen vermoeden dat ruilen lastig is, is geen uitgewerkt bezettingsbesluit. Noteer de concrete bedrijfsomstandigheid als een verzoek niet kan worden gehonoreerd en kijk of een andere vervangende dag wel uitvoerbaar is.
Praktijkkeuze: maak de loonregel zichtbaar
Geef salarisadministratie niet alleen door dat de medewerker op tweede Paasdag of tweede Pinksterdag werkt. Vermeld expliciet dat artikel 6.6 lid 2 is toegepast en dat na de ruil geen toelagen voor het werken op die oorspronkelijke feestdag gelden. Controleer daarnaast of de medewerker onder een bijzondere werktijdenregeling, beschikbaarheidsdienst of andere regeling valt; de feestdagenruil vervangt geen beoordeling van uren die om een andere reden moeten worden geregistreerd.
Praktijkkeuze: behandel ziekte volgens de gekozen route
Neem in de bevestiging op dat ziekte op de gekozen vervangende dag de vrije dag niet naar een nieuwe datum verplaatst. Registreer ziekte volgens de gewone verzuimroute, maar maak in het roostersysteem zichtbaar dat de ruildag niet opnieuw ontstaat. Zo hoeft een leidinggevende niet tijdens een ziekmelding opnieuw over de cao-uitleg te beslissen.
Controleer na de eerste aanvragen of HR, planning en salarisadministratie dezelfde status gebruiken. Vergelijk beslissing, rooster, tijdregistratie en loonstrook steekproefsgewijs. Corrigeer procesfouten gericht en pas de aanvraaginstructie aan als medewerkers niet kunnen zien welke gegevens nodig zijn. De cao bepaalt de aanspraak en voorwaarden; deze controleketen is redactionele duiding voor een uitlegbare uitvoering.
Werkgeverscheck
- De aanvraag noemt de oorspronkelijke feestdag en de gekozen vervangende dag.
- Functie, werkzaamheden en bezetting zijn vóór de beslissing concreet beoordeeld.
- Rooster, tijdregistratie en salarisadministratie ontvangen dezelfde twee datums en beslissing.
- De afwezigheid van feestdagtoelagen na de ruil is vóór de loonrun gecontroleerd.
- De bevestiging legt uit wat ziekte op de gekozen vervangende dag betekent.
Waar de grens ligt
Gecontroleerd op 29 oktober 2026 aan de hand van artikel 6.6 van de Cao Gemeenten 2025–2027 en de actuele cao-publicatie. Dit artikel beschrijft de gemeentelijke uitvoeringsketen en beslist niet over een individueel verzoek. De actuele cao, functie, bedrijfsomstandigheden, lokale processen en concrete roostergegevens blijven bepalend.
Dit artikel biedt algemene HR-duiding en is geen individueel juridisch, medisch of arbeidsvoorwaardelijk advies. Controleer de actuele primaire bron voor een concrete beslissing.
Bronnen
- Cao Gemeenten 2025–2027, artikel 6.6 Feestdagen en ruilen feestdagenPrimaire cao-bron, rechtstreeks gecontroleerd op 29 oktober 2026.
- Cao Gemeenten 2025–2027: actuele integrale cao-publicatieOfficiële cao-uitgave en versiecontext, rechtstreeks gecontroleerd op 29 oktober 2026.