Sinds 1 april 2026 kent de gemeentelijke sector een RVU voor werknemers met een zwaar beroep. De regeling kan maximaal twee jaar vóór de AOW-leeftijd ingaan, maar alleen wanneer alle persoonlijke voorwaarden én de functietoets zijn doorlopen. Een gemeente heeft daarom een aanvraagproces nodig dat dienstjaren, schaal, leeftijd, zwaar werk, beëindiging van de arbeidsovereenkomst en fiscale verwerking controleerbaar bij elkaar brengt zonder die onderdelen tot één automatische uitkomst te reduceren.
De Cao Gemeenten/Cao SGO, gemeentelijke referentiefuncties en de lokale werkgeversbeslissing bepalen de analyse en uitvoering.
Bekijk de inhoudelijke domeingrensWat de bronnen laten zien
Artikel 2.11b van de Cao Gemeenten 2025-2027 stelt cumulatieve voorwaarden. De werknemer zit bij de aanvraag in functieschaal A of 1 tot en met 9, bereikt maximaal twee jaar na de ingangsdatum de AOW-leeftijd en heeft op die ingangsdatum ten minste twintig dienstjaren bij een bij ABP aangesloten werkgever. Van die dienstjaren moeten ten minste de laatste tien in de sector gemeenten liggen. In ten minste zeven van die laatste tien jaar moet de werknemer werkzaamheden hebben verricht die aan de voorwaarden voor zwaar werk voldoen. De arbeidsovereenkomst eindigt bij aanvang van de RVU en deelname moet uiterlijk 31 december 2028 zijn vastgelegd.
De aanvraag moet minimaal drie maanden voor de gewenste ingangsdatum worden gedaan. Deelname duurt maximaal twee jaar en sluit rechtstreeks aan op de AOW-leeftijd. De cao kent in 2026 een maandelijkse uitkering van € 2.357 bruto. Voor werknemers in schaal A of 1 tot en met 6 komt daar volgens de cao in 2026 € 300 bruto per maand bij. De algemene fiscale drempelvrijstelling kan maximaal drie jaar vóór AOW worden benut, maar de gemeentelijke cao kiest dus voor een kortere maximale looptijd. HR moet de sectorale aanspraak en de fiscale verwerking daarom niet als dezelfde toets behandelen.
Artikel 2.11c regelt de functietoets. De sector gebruikt een op het TNO-model gebaseerde methode en publiceert referentiefuncties. De werkgever vergelijkt een lokale functie met zo'n referentiefunctie op kern, doel en belangrijkste werkzaamheden. De functienaam, individuele gezondheid, tijdelijke drukte of plaatselijke organisatieproblemen zijn niet beslissend. Komt de lokale functie niet inhoudelijk overeen, maar bestaat wel een onderbouwd vermoeden van zwaar werk, dan legt de werkgever de functie voor aan de monitoringscommissie van het LOGA. De commissie kan een functie centraal voor validatie aanbieden; een individuele gemeente doet dat niet rechtstreeks.
De officiële HR-informatie verlangt lokaal een aanspreekpunt, aanvraagproces, beoordelingsproces, rolverdeling, mandaat, registratie en dossiervorming. De werkgever neemt het besluit schriftelijk. Bij een geschil verwijst de cao naar de sectorale geschillenprocedure. Daarmee is de RVU geen informele afspraak over eerder stoppen, maar een gemotiveerde werkgeversbeslissing met arbeidsvoorwaardelijke, functionele en fiscale gevolgen.
Ontwerp de route in vier afzonderlijke controles. De eerste controle betreft de werknemer: schaal bij aanvraag, AOW-datum, ABP-dienstjaren, laatste tien sectorjaren en de zeven-van-tien-jaarvoorwaarde. Leg per gegeven vast uit welke bron het komt en wie afwijkingen onderzoekt. De tweede controle betreft de functie. Vergelijk het actuele structurele functiebeeld met de referentiefunctie op kern, doel en belangrijkste werkzaamheden. Gebruik geen functietitel of individuele belastbaarheid als vervanging voor die inhoudelijke vergelijking.
De derde controle betreft het besluit en de beëindiging. Werk met een aanvraagdatum, beoogde ingangsdatum, schriftelijke motivering, bevoegde beslisser en herleidbare uitkomst: toekennen, afwijzen of de functie nader laten toetsen. Controleer vóór ondertekening dat de RVU direct op de AOW-leeftijd aansluit, maximaal twee jaar duurt en dat de arbeidsovereenkomst op de ingangsdatum eindigt. Maak ook expliciet dat tijdens deelname geen betaalde werkzaamheden in de sector gemeenten zijn toegestaan.
De vierde controle betreft salarisadministratie en communicatie. Leg de actuele uitkering, eventuele extra ruimte, inhoudingen, betaalmomenten, overlijdensuitkering en einddatum vast. Controleer bedragen opnieuw bij een kalenderjaarwisseling; de in dit artikel genoemde bedragen gelden voor 2026. Laat de fiscale drempelvrijstelling toetsen door de salaris- of loonheffingsexpertise, maar gebruik een fiscale mogelijkheid nooit als bewijs dat de werknemer ook aan de cao-voorwaarden voldoet.
Gebruik het vier-ogenprincipe bij de functievergelijking en de eindcontrole van het besluit. Houd de persoonlijke aanvraaggegevens afgeschermd en registreer alleen wat voor beoordeling, uitvoering en een eventueel geschil nodig is. Analyseer aanvragen periodiek geaggregeerd om te zien waar functiebeelden, personeelsplanning of preventie van zwaar werk verbetering vragen, zonder de RVU als vervanging voor duurzame inzetbaarheid te behandelen.
Werkgeverscheck
- Controleer schaal, AOW-datum, ABP-dienstjaren, sectorjaren en zeven jaar zwaar werk als afzonderlijke voorwaarden.
- Vergelijk de lokale functie met de actuele referentiefunctie op kern, doel en belangrijkste werkzaamheden en pas het vier-ogenprincipe toe.
- Leg aanvraagdatum, ingangsdatum, mandaat, schriftelijke motivering en eventuele route naar de monitoringscommissie vast.
- Scheid de cao-aanspraak van de fiscale drempelvrijstelling en laat de actuele loonheffing en bedragen controleren.
- Plan kennisoverdracht en bezetting vóór beëindiging van de arbeidsovereenkomst en blijf zwaar werk preventief verminderen.
Waar de grens ligt
Dit artikel bepaalt niet of een individuele werknemer of functie in aanmerking komt. De actuele cao, referentiefuncties, het feitelijke structurele werk, de diensttijdgegevens, AOW-datum en het formele werkgeversbesluit zijn daarvoor leidend. Een persoonlijke gezondheidssituatie of tijdelijke piekbelasting maakt een functie niet automatisch tot zwaar beroep binnen deze regeling.
De algemene fiscale RVU-ruimte en de gemeentelijke cao-regeling hebben niet dezelfde maximale looptijd of toelatingscriteria. Laat de loonheffing voor de concrete uitkering controleren en leg geen bedrag voor een later kalenderjaar vast op basis van het 2026-bedrag. Schakel bij een geschil, onduidelijk diensttijdverleden of afwijkende beëindigingsafspraak passende cao-, arbeidsrechtelijke en fiscale deskundigheid in.
Dit artikel biedt algemene HR-duiding en is geen individueel juridisch, medisch of arbeidsvoorwaardelijk advies. Controleer de actuele primaire bron voor een concrete beslissing.
Bronnen
- Cao Gemeenten: artikelen 2.11b en 2.11cCao-voorwaarden, looptijd, bedragen, functietoets, referentiefuncties en monitoringscommissie.
- Cao Gemeenten: aanvullende informatie voor HRLokale procesinrichting, rollen, dossiervorming, functievergelijking en vier-ogenprincipe.
- Cao Gemeenten: aanvraag, besluit en geschilrouteAanvraag via de werkgever, schriftelijk besluit en verwijzing naar de cao-geschillenprocedure.
- Rijksoverheid: fiscale RVU-drempelvrijstellingAlgemene fiscale looptijd, drempelbedrag, extra ruimte en RVU-heffing in 2026.