Sinds 1 januari 2026 kent de Cao Gemeenten een eigen ouderschapsverlof voor een werknemer die ouder is in een meeroudergezin, duurzaam voor een kind zorgt en geen familierechtelijke betrekking met dat kind heeft. Dit is geen gewone kopie van de wettelijke Wazo-route. De werknemer moet de duurzame zorgrol aannemelijk maken en de verlofomvang hangt af van het gemiddelde aantal feitelijke zorgdagen. HR moet bewijsbeoordeling, urenberekening, salarisroute en roosterplanning daarom als vier afzonderlijke stappen organiseren.
Artikel 6.10b van de Cao Gemeenten bepaalt voor gemeentelijke werkgevers de doelgroep, bewijsroute, berekeningsmethode en loonverwerking van dit verlofrecht.
Bekijk de inhoudelijke domeingrensWat de bronnen laten zien
Artikel 6.10b van de Cao Gemeenten 2025-2027 geldt sinds 1 januari 2026. De regeling is bedoeld voor de werknemer die ouder is in een meeroudergezin, geen familierechtelijke betrekking met het kind heeft en duurzaam de verzorging en opvoeding van het kind als eigen kind op zich heeft genomen. Het recht kan worden gebruikt totdat het kind acht jaar wordt. De cao koppelt het recht dus niet alleen aan de gekozen benaming van het gezin, maar aan de positie van de werknemer en de duurzame feitelijke zorg- en opvoedingsrol.
Het recht bestaat uit dertien weken betaald ouderschapsverlof volgens de in artikel 6.10b aangewezen onderdelen van de cao-regeling en dertien weken onbetaald ouderschapsverlof. De cao vermeldt expliciet dat voor deze werknemer geen recht bestaat op Wazo-verlof. Dat verschil is belangrijk voor de uitvoering: HR mag niet aannemen dat voor de betaalde weken automatisch een UWV-uitkering beschikbaar is of een wettelijke aanvraagroute kan worden gebruikt.
De werknemer moet aannemelijk maken dat hij onderdeel is van een meeroudergezin. Artikel 6.10b noemt daarvoor een meerouderschapsplan, een meerouderschapsovereenkomst of andere schriftelijke documenten die de duurzame verzorgings- en opvoedingsrol bevestigen. De cao schrijft geen verplicht modeldocument en geen uitputtende lijst van gegevens voor. De beoordeling hoort daarom te gaan over wat nodig is om de duurzame rol en de feitelijke zorg aannemelijk te maken, niet over een onbegrensde verzameling privé-informatie over het hele gezin.
De omvang van het verlof wijkt af van de standaardberekening. Eerst wordt het gemiddelde aantal dagen per werkweek bepaald waarop de werknemer feitelijk voor het kind zorgt of zal zorgen, berekend over een periode van drie maanden. Dat aantal vormt de teller van een breuk met vijf als noemer. De breuk wordt vermenigvuldigd met de formele arbeidsduur per week maal dertien weken. Bij een voltijdsdienstverband en een volledige zorgtaak geeft de cao als voorbeeld vijf vijfde maal 36 uur maal dertien weken, dus 468 uur betaald ouderschapsverlof. Dezelfde berekeningsmethode geldt voor het onbetaalde deel.
Artikel 6.10b regelt ook een variant die aansluit bij de keuzemogelijkheid uit artikel 6.10a lid 3. Omdat geen wettelijke uitkering bestaat, betaalt de werkgever in die variant maximaal negen weken. De werknemer krijgt dan 70 procent van het dagloon, tot 70 procent van het maximumdagloon. De salarisadministratie moet deze cao-route daarom herkennen als werkgeversbetaling en niet als ontvangen Wazo-uitkering boeken.
De Cao Gemeenten loopt van 1 april 2025 tot en met 31 maart 2027 en kan tussentijds worden gewijzigd. De officiële cao-website vermeldt de actuele tekst; de VNG verwijst gemeenten voor de officiële tekst en bijlagen naar die website. Gebruik bij iedere aanvraag de op dat moment geldende versie, niet alleen een interne instructie die vóór een tussentijdse wijziging is opgesteld.
Begin met een intake die de vier juridische en administratieve vragen uit elkaar houdt. Vraag eerst of de werknemer geen familierechtelijke betrekking met het kind heeft. Vraag daarna hoe de duurzame verzorgings- en opvoedingsrol is ingericht. Leg vervolgens vast welke schriftelijke stukken die rol aannemelijk maken en bereken pas daarna de omvang van het verlof. Een gezinslabel alleen is geen berekeningsgrondslag en een geboorteakte alleen kan juist de relevante niet-familierechtelijke positie onvoldoende verklaren.
Maak vooraf een beperkte bewijsstandaard. Accepteer de documentsoorten die de cao noemt en beschrijf welke minimale informatie HR nodig heeft: identiteit van werknemer en kind, de duurzame zorgafspraak, de periode waarop die betrekking heeft en de verdeling van feitelijke zorgdagen. Vraag geen medische gegevens, financiële details of informatie over andere ouders die niet nodig is voor deze beoordeling. Laat de werknemer waar mogelijk irrelevante passages afschermen en beperk toegang tot het aanvraagdossier tot de rollen die de cao-uitvoering verzorgen.
Leg de periode van drie maanden voor de zorgdagberekening expliciet vast. Gebruik een representatieve terugkijk- of vooruitkijkperiode die aansluit op de feitelijke of geplande zorg. Noteer per week de dagen waarop de werknemer daadwerkelijk zorg draagt of zal dragen en bereken daarvan het gemiddelde. Tel zorgdagen, niet werkuren of overnachtingen, tenzij de actuele cao of nadere uitleg dat voor de concrete situatie anders bepaalt. Als het patroon sterk wisselt, beschrijf dan waarom de gekozen periode een redelijke weergave is en plan een herbeoordeling vóór een volgende aanvraag.
Bewaar de berekening als controleerbare formule: gemiddeld aantal zorgdagen gedeeld door vijf, vermenigvuldigd met de formele arbeidsduur per week en vervolgens met dertien. Bereken het betaalde en onbetaalde recht afzonderlijk, ook al gebruiken ze dezelfde omvangsformule. Registreer bronwaarden, uitkomst, afrondingswijze en datum van vaststelling. Voorkom een standaardrecht van 468 uur voor iedere aanvrager; dat cao-voorbeeld geldt alleen bij voltijd en een volledige zorgtaak.
Scheid daarna de salarisroutes. Bepaal met de werknemer welke cao-variant wordt gebruikt, welk doorbetalingspercentage uit de aangewezen regeling geldt en of de keuze uit artikel 6.10a lid 3 van toepassing is. Markeer in de salarisadministratie dat geen Wazo-uitkering wordt verrekend. Laat de looncomponent en verlofcode samen testen, zodat betaald verlof niet als onbetaald wordt ingelezen en de afwezigheid van een UWV-betaling niet automatisch als dossierfout verschijnt.
Maak de opnameafspraak pas nadat het totale urenrecht is vastgesteld. Leg startdatum, patroon, einddatum, betaald en onbetaald deel, resterend saldo en gevolgen voor bezetting vast. Houd rekening met de grens dat het kind nog geen acht jaar is. Geef leidinggevenden alleen de planningsinformatie die zij nodig hebben; de onderliggende gezinsdocumenten horen niet in het teamrooster of een gedeelde personeelsmap.
Regel wijzigingen zonder het oorspronkelijke recht onzichtbaar te overschrijven. Wanneer de feitelijke zorgverdeling vóór of tijdens de opname wezenlijk verandert, laat HR beoordelen wat dit volgens de actuele cao betekent voor nog niet opgenomen uren. Bewaar de oorspronkelijke berekening en voeg een gedateerde herberekening of beslissing toe. Corrigeer loon en verlof alleen op basis van een vastgelegd besluit en informeer de werknemer vóór verwerking.
Controleer de keten vóór de eerste verlofdag: toepasselijke cao en werkgeverschap, aannemelijke duurzame zorgrol, gebruikte driemaandsperiode, formule, betaald en onbetaald recht, gekozen salarisroute, verlofcode en rooster. Laat een tweede behandelaar de berekening en loonroute controleren. Zo voorkomt de gemeente dat een inclusief verlofrecht door een verkeerde Wazo-aanname, te ruime gegevensvraag of generieke urenboeking niet uitvoerbaar wordt.
Werkgeverscheck
- Toets familierechtelijke positie en duurzame zorgrol afzonderlijk vóór de urenberekening.
- Vraag alleen schriftelijke informatie die nodig is om de duurzame verzorgings- en opvoedingsrol aannemelijk te maken.
- Leg zorgdagen, driemaandsperiode, formele arbeidsduur en volledige formule controleerbaar vast.
- Registreer betaald en onbetaald verlof apart en boek geen niet-bestaande Wazo-uitkering.
- Controleer bewijs, berekening, loonroute, verlofcode en rooster vóór de eerste verlofdag.
Waar de grens ligt
Gecontroleerd op 5 oktober 2026 aan de hand van artikel 6.10b en de aangewezen artikelen 6.10 en 6.10a van de actuele Cao Gemeenten 2025-2027 en het officiële cao-overzicht van de VNG. Dit artikel stelt niet vast welke documenten in ieder individueel gezin voldoende bewijs vormen, berekent geen persoonlijk verlofrecht en geeft geen fiscaal of uitkeringsadvies. Controleer per aanvraag de actuele cao, het werkgeverschap, de familierechtelijke positie, de duurzame zorgrol, de representatieve driemaandsperiode, de salarisroute en de leeftijd van het kind.
Dit artikel biedt algemene HR-duiding en is geen individueel juridisch, medisch of arbeidsvoorwaardelijk advies. Controleer de actuele primaire bron voor een concrete beslissing.
Bronnen
- Cao Gemeenten 2025-2027: vakantie en verlofOfficiële actuele cao-tekst; artikel 6.10b regelt doelgroep, bewijs, omvang, betaalde en onbetaalde uren en de afwijkende route zonder Wazo-uitkering.
- VNG: Cao GemeentenOfficiële werkgeverspagina met de actuele cao-context en verwijzing naar de officiële cao-tekst en bijlagen.